Αρχαίο ημερολόγιο και αγώνες
Οι Ολυμπιακοί αγώνες ήταν πεντετηρικοί. Γίνονταν δηλαδή κάθε τέσσερα πλήρη χρόνια και εντάσσονταν στην ημερολογιακή οκταετηρίδα, όπως και όλοι οι πανελλήνιοι αγώνες. Η ημερολογιακή οκταετηρίδα ήταν μια περίοδος οκτώ ετών που κάλυπτε τη διαφορά των 11 και 1/4 ημερών που υπήρχε ανάμεσα στο σεληνιακό έτος των 354 ημερών και στο ηλιακό των 365 και 1/4 ημερών.

Οι αρχαίες γιορτές υπολογίζονταν με βάση τον σεληνιακό μήνα (28 ημέρες). Επειδή όμως έτσι κινδύνευαν οι εποχιακές γιορτές να μετακινηθούν και από το καλοκαίρι π.χ. να πέσουν στον χειμώνα, επινοήθηκαν οι λεγόμενοι εμβόλιμοι μήνες στα σεληνιακά έτη που ήταν τρείς, μοιρασμένοι μέσα στην οκταετία. Η ημερομηνία των αγώνων και των άλλων μεγάλων εορτών καθορίστηκε με βάση αυτή την ημερολογιακή οκταετηρίδα. Έτσι εξηγείται και η ασάφεια γύρω από την ακριβή ημερομηνία των Ολυμπιακών αγώνων. Πάντως αυτοί τελούνταν την πρώτη πανσέληνο μετά το θερινό ηλιοστάσιο.

Σήμερα οι ερευνητές συμφωνούν ότι οι αγώνες γίνονταν στα μέσα Ιουλίου, από τις 11 ώς τις 16 περίπου.
Η τέλεσή τους το μεσοκαλόκαιρο επιβεβαιώνεται και από τις μαρτυρίες των πηγών, σύμφωνα με τις οποίες οι θεατές και οι αθλητές υπέφεραν από την αφόρητη ζέστη, από τις πολλές μύγες και από τα κουνούπια. Ο Αιλιανός διηγείται πως κάποιος Χιώτης μυλωνάς απειλεί τον βοηθό του (τον δούλο του) πως θα τον βγάλει από τον μύλο, όπου δεν αλέθει με προθυμία, και θα τον στείλει στην Ολυμπία για να παρακολουθήσει τους αγώνες, πιστεύοντας πως έτσι θα τον τιμωρούσε αφού ήταν πιο κοπιαστικό να ψήνεται στον ήλιο βλέποντας τους αγώνες, από το να αλέθει σιτάρι στον χερόμυλο.
Ο αριθμός των ημερών κατά τις οποίες τελούνταν οι αγώνες δεν ήταν ο ίδιος σε όλη τη διάρκεια της αρχαιότητας. Ως το 684 π.Χ. (24η Ολυμπιάδα), όταν τα αγωνίσματα ήταν έξι, οι αγώνες γίνονταν σε μία μόνο μέρα. Στην 25η Ολυμπιάδα, όταν εισήχθηκαν τα αγωνίσματα των αρματοδρομιών, προστέθηκε δεύτερη ημέρα. Στην 37η Ολυμπιάδα (632 π.Χ.) μπήκαν στο πρόγραμμα τα αγωνίσματα παίδων και τότε προστέθηκε τρίτη ημέρα.

Αργότερα φαίνεται ότι οι γιορτές κρατούσαν πέντε ημέρες, αν και πρέπει να υπήρξαν αυξομειώσεις των ημερών κατά τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας των αγώνων.

Ν.Βασιλάκος

11 Ιουλίου 396 π.χ.
Αρχαίο ημερολόγιο & αγώνες
Επαθλα, βραβεία
Χρονολόγιο αγωνισμάτων
Ιστορική αναδρομή
Ολυμπιακή εκεχειρία
Το αγώνισμα του δρόμου
Χρονολόγηση & Ολυμπιάδες
Γλωσσάρι