Έπαθλα - Βραβεία
Οι Ολυμπιακοί αγώνες ήταν στεφανίτες: το μοναδικό βραβείο, το άθλον, για τους νικητές στην Ολυμπία ήταν ένα στεφάνι από κλαδί αγριελιάς, ο κότινος. Σύμφωνα με τοπικό μύθο στην Ηλεία, οι αγριελιές βαστούσαν από την ελιά που φύτεψε ο Ηρακλής στον γυμνό τόπο του Κρονίου, φέρνοντάς την από τη χώρα των Υπερβορείων, όπου πήγε κυνηγώντας την αφιερωμένη στην Άρτεμη χρυσοκέρατη ελαφίνα. Αυτό το λέει και ο Πίνδαρος, που προσθέτει ότι ο Ηρακλής βρήκε την περιοχή της Ολυμπίας άδενδρη να ψήνεται από τον ήλιο και σκέφτηκε να μεταφυτέψει εκεί ελιές, γιατί είναι δέντρα σκληρά και αντέχουν στη ξηρασία και στην ζέστη.

Σύμφωνα με την παράδοση, τον κότινο τον καθιέρωσε σαν έπαθλο ο Ίφιτος ύστερα πό χρησμό του μαντείου των Δελφών. Ο Φλέγων θεωρεί ότι ο πρώτος αθλητής που στέφθηκε με τον κότινο ήταν ο Μεσσήνιος σταδιονίκης της 7ης Ολυμπιάδας (752 π.Χ.), ο Δαϊκλής. Ο κότινος κοβόταν πάντα από την ίδια γέρικη αγριοελιά, την Καλλιστέφανο, που φύτρωνε δεξιά από τον οπισθόδομο του ναού του Δία. Ένας παίς αμφιθαλής (που η μητέρα του και ο πατέρας του βρίσκονταν στη ζωή) έκοβε με χρυσό ψαλίδι τόσα κλαδιά από το δέντρο όσα ήταν και τα αγωνίσματα. Τα πήγαινε μέσα στο ναό της Ήρας και τα ακουμπούσε πάνω σε μία χρυσελεφάντινη τράπεζα με παραστάσεις των αγωνισμάτων, έργο του γλύπτη Κολώτη. Από εκεί τα έπαιρναν οι Ελλανοδίκες για τη στέψη των νικητών.

Από την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου και μετά έδιναν στους αθλητές αμέσως μετά τη νίκη ένα κλαράκι από φοίνικα και με αυτό στο χέρι πήγαιναν οι νικητές στην επίσημη τελετή της στέψεως την 5η ημέρα.

Είναι γνωστό ακόμα πως για βραβείο χρησιμοποιούσαν μάλλινες ταινίες που τις έδεναν στο μέτωπο ή σε άλλα μέλη του σώματος των νικητών. Στα κλασικά χρόνια ταινίες έδεναν στα μέτωπα των ηνιόχων των ιππέων που νικούσαν στους ιππικούς αγώνες, ενώ τον κότινο τον έπαιρναν οι ιδιοκτήτες των αλόγων.

Η ηθική σημασία της βραβεύσεως στην Ολυμπία ήταν ανυπολόγιστη. Οι αθλητές αγωνίζονταν με ευθύτητα, με τιμιότητα και με αξιοπρέπεια μπορστά στα μάτια της συνηγμένης Ελλάδας για να αποκτήσουν ένα απλό στεφάνι, το οποίο όμως ήταν πολυτιμότερο από οποιονδήποτε πλουτο. Ένα στεφάνι αγριελιάς που θα το πρόσεφεραν δώρο στον οίκο, στο γένος, στην πόλη, στους προγόνους ή στους θεούς τους.

Ν.Βασιλάκος

11 Ιουλίου 396 π.χ.
Αρχαίο ημερολόγιο & αγώνες
Επαθλα, βραβεία
Χρονολόγιο αγωνισμάτων
Ιστορική αναδρομή
Ολυμπιακή εκεχειρία
Το αγώνισμα του δρόμου
Χρονολόγηση & Ολυμπιάδες
Γλωσσάρι